Trung Quốc đặt mục tiêu đến năm 2030 cơ bản xây dựng hệ thống năng lượng mới theo hướng sạch, carbon thấp, an toàn và hiệu quả, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi xanh, nâng cao an ninh năng lượng và tăng tỷ trọng năng lượng phi hóa thạch trong cơ cấu năng lượng quốc gia.

Cụ thể, theo một văn bản vừa mới được công bố, Trung Quốc đặt mục tiêu cơ bản thiết lập một hệ thống năng lượng mới sạch, carbon thấp, an toàn và hiệu quả vào năm 2030. Văn bản mang tên Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030) về xây dựng hệ thống năng lượng mới, do Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia cùng Cục Năng lượng Quốc gia Trung Quốc ban hành, trong đó đề ra các mục tiêu về tăng cường an ninh năng lượng, thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, tăng cường tự chủ công nghệ và kiện toàn cơ chế thị trường.

Văn bản nêu rõ, đến năm 2030, tổng công suất sản xuất năng lượng của Trung Quốc đạt 5,8 tỷ tấn than tiêu chuẩn, năng lực hỗ trợ bổ sung, an ninh và khả năng chống chịu của hệ thống điện được nâng cao toàn diện, việc nhập khẩu năng lượng được đa dạng hóa và trong tầm kiểm soát. Bản quy hoạch nhấn mạnh, đến năm 2030, tiêu thụ than và dầu mỏ của Trung Quốc sẽ đạt đỉnh, năng lượng phi hóa thạch chiếm 25% tổng tiêu thụ năng lượng; năng lượng gió và mặt trời chiếm hơn 50% tổng công suất điện lắp đặt, trở thành trụ cột của công suất lắp đặt; năng lượng phi hóa thạch đóng góp 50% tổng sản lượng điện vào năm 2030, trở thành nguồn điện chính.

Trung Quốc cũng sẽ đẩy nhanh việc xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng năng lượng mới mạnh mẽ và bền vững, xanh và carbon thấp, tích hợp, thông minh và hiệu quả. Hệ thống điện mới cũng cơ bản được thiết lập vào năm 2030. Bản quy hoạch hướng đến việc làm chủ và có thể kiểm soát về tổng thể các công nghệ và thiết bị chủ chốt trong chuỗi công nghiệp năng lượng, đưa Trung Quốc lên vị trí hàng đầu về đổi mới công nghệ năng lượng toàn cầu.

Trung Quốc hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống năng lượng sạch, carbon thấp. 

Văn bản cũng kêu gọi đẩy nhanh việc kiện toàn cơ chế thị trường và định giá phù hợp với hệ thống năng lượng mới, với việc cơ bản thiết lập một hệ thống thị trường điện quốc gia thống nhất.

Bản quy hoạch cũng nhấn mạnh việc củng cố và tối ưu hóa các cơ sở sản xuất năng lượng hóa thạch, tăng cường phối hợp giữa phát triển năng lượng và các ngành công nghiệp tiêu thụ năng lượng, không ngừng mở rộng các kênh nhập khẩu năng lượng đa dạng. Trung Quốc đã đặt ra hai mục tiêu carbon: đạt đỉnh phát thải khí CO2 trước năm 2030 và thực hiện trung hòa carbon trước năm 2060. Quốc gia này hiện đã xây dựng hệ thống năng lượng tái tạo lớn nhất và phát triển nhanh nhất thế giới, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi xanh và carbon thấp.

Trước đó vào tháng 5/2026, Trung Quốc cũng ban hành chính sách thúc đẩy tiêu thụ năng lượng sạch tại chỗ. Đây là bước mở rộng từ cơ chế kết nối từng hộ dùng trước đây, nhằm nâng cao khả năng tiêu thụ năng lượng tái tạo gần nơi phát điện, hỗ trợ chuyển đổi năng lượng xanh, thấp carbon và thúc đẩy thực hiện mục tiêu cân bằng carbon và đạt đỉnh carbon.

Các nội dung chính của chính sách được triển khai một cách tổng thể và đồng bộ, bao gồm việc mở rộng phạm vi áp dụng nhằm hỗ trợ các khu công nghiệp, khu zero-carbon, doanh nghiệp xuất khẩu và các đơn vị có yêu cầu về tỷ lệ sử dụng điện xanh hoặc giảm phát thải carbon.

Quỳnh Chi

Tạp chí Thiên nhiên & môi trường