Hạ tầng xanh đón dòng vốn sản xuất mới

Phía Bắc TPHCM đang hình thành những khu công nghiệp theo hướng xanh, thông minh và bền vững. Không chỉ đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất, các khu công nghiệp còn chú trọng sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm tài nguyên và giảm tác động đến môi trường. Đây được xem là nền tảng để thu hút các tập đoàn quốc tế phát triển những nhà máy hiện đại, hướng đến sản xuất xanh.

Một trong những mô hình đáng chú ý là Khu công nghiệp VSIP III do Công ty Liên doanh TNHH Khu Công nghiệp Việt Nam – Singapore (VSIP) làm chủ đầu tư. Với quy mô khoảng 1.000ha, khu công nghiệp được định hướng phát triển theo mô hình xanh và thông minh ngay từ giai đoạn quy hoạch.

Thay vì chỉ tập trung vào quỹ đất và hạ tầng sản xuất, VSIP III tích hợp các giải pháp công nghệ vào quản lý năng lượng, chất thải, giao thông và an ninh. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ, hướng đến sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm tác động môi trường trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, khu công nghiệp dành quỹ đất để phát triển hệ thống năng lượng mặt trời tại chỗ, tạo thêm nguồn điện tái tạo phục vụ sản xuất. Việc đưa năng lượng xanh vào quy hoạch từ sớm giúp hình thành hệ sinh thái công nghiệp trong đó yếu tố môi trường được tính toán ngay từ đầu, thay vì chỉ xử lý sau khi nhà máy đi vào hoạt động.

Phía VSIP cho biết, doanh nghiệp đã ký thỏa thuận mua bán điện trực tiếp với một số doanh nghiệp sản xuất tại VSIP III. Nguồn điện tái tạo từ hệ thống điện mặt trời quy mô lớn được truyền tải đến nhà máy thông qua hệ thống lưu trữ pin công nghiệp, góp phần đảm bảo nguồn cung điện tái tạo ổn định. Mô hình này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nguồn điện truyền thống mà còn mở ra hướng tiếp cận mới trong quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. Việc kết hợp điện mặt trời với hệ thống lưu trữ năng lượng cũng cho thấy khu công nghiệp có thể đóng vai trò chủ động trong quá trình thúc đẩy sản xuất phát thải thấp. Định hướng phát triển bền vững cùng hệ thống hạ tầng đồng bộ đã giúp VSIP III thu hút nhiều tập đoàn lớn trên thế giới đến đầu tư, trong đó có Tập đoàn Lego và Pandora.

Tập đoàn Lego đầu tư 1,36 tỉ USD để xây dựng nhà máy trên khu đất rộng 44ha. Nhà máy được xây dựng theo tiêu chuẩn phát triển bền vững, lắp đặt 12.400 tấm pin mặt trời trên mái. Hệ thống này được kỳ vọng đáp ứng phần lớn nhu cầu năng lượng phục vụ hoạt động sản xuất, trong khi phần điện còn lại được bổ sung từ nguồn năng lượng tái tạo do VSIP cung cấp.

Việc những tập đoàn lớn lựa chọn đặt nhà máy tại khu công nghiệp định hướng xanh cho thấy tiêu chuẩn về môi trường ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng trong quyết định đầu tư.

Theo ghi nhận, ngoài hai doanh nghiệp trên, nhiều công ty khác đã đăng ký đầu tư vào khu công nghiệp VSIP III. Dòng vốn mới đang được hướng vào những dự án sản xuất hiện đại, tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường.

Từ việc xây dựng hạ tầng xanh đến thu hút nhà máy xanh, mô hình VSIP III đang cho thấy hướng phát triển mới của các khu công nghiệp tại TPHCM.

Trong bối cảnh dòng vốn quốc tế tiếp tục tìm kiếm những địa điểm sản xuất đáp ứng các tiêu chuẩn mới về môi trường, bài toán của TPHCM không chỉ dừng ở thu hút dự án mà còn phải tạo điều kiện để các dự án nhanh chóng đi vào hoạt động, phát huy hiệu quả đầu tư.

Về thu hút đầu tư và giải ngân FDI, Chủ tịch UBND TPHCM đã giao nhiệm vụ cho Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư (ITPC), Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp (HEPZA), Ban Quản lý Khu Công nghệ cao tham mưu lãnh đạo Thành ủy và UBND Thành phố chương trình làm việc trực tiếp với 16 nhà đầu tư chiến lược và các doanh nghiệp lớn để tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy giải ngân thực tế 171.727 tỉ đồng vốn FDI và các dự án trọng điểm trong 4 tháng cuối năm.

Đối với các dự án FDI công nghệ cao, thành phố cũng đặt yêu cầu chủ trì phối hợp tháo gỡ thủ tục, đẩy nhanh tiến độ giải ngân thực tế các dự án FDI quy mô lớn như Dự án Data Center Tân Phú Trung với tổng vốn 2,1-2,2 tỉ USD và Dự án TikTok với tổng vốn 980 triệu USD.

Từ thu hút đầu tư đến hệ sinh thái xuất khẩu, tài chính

Không chỉ cạnh tranh bằng hạ tầng sản xuất, việc hình thành hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp cũng đang trở thành một yếu tố quan trọng để nâng sức hấp dẫn của TPHCM.

Bà Huỳnh Đinh Thái Linh -Phó Chủ tịch Hiệp hội Logistics và Cảng biển – cho biết, Trung tâm Thương mại Thế giới Thành phố mới Bình Dương có khu phức hợp, trong đó có khu triển lãm. Trong nhiều năm qua, đơn vị đã thúc đẩy các hoạt động hỗ trợ xuất khẩu, xúc tiến thương mại, tổ chức triển lãm và hội chợ xúc tiến thương mại trong khu vực.

Theo bà Linh, khi quy mô TPHCM được mở rộng, khu triển lãm này được định hình trở thành một trung tâm xuất khẩu tại chỗ ngay tại khu vực công nghiệp. Hoạt động không chỉ hướng đến các sản phẩm công nghiệp mà còn kết nối với khoảng 4.000 nhà đầu tư FDI trong hệ sinh thái của tập đoàn Becamex và các khu công nghiệp lân cận, qua đó hỗ trợ các doanh nghiệp FDI.

Bên cạnh đó, hơn 200.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam tại khu vực trọng điểm phía Nam cũng có thể kết nối với hệ sinh thái các nhà mua hàng quốc tế. “Chúng tôi kỳ vọng trong tháng 10.2026, có thể thu hút hơn 400 nhà mua hàng quốc tế đến TPHCM. Đây được xem là cơ hội mở rộng kết nối giao thương, không chỉ thúc đẩy xuất khẩu ra thị trường quốc tế mà còn tạo điều kiện để các nhà mua hàng thường xuyên đến các thủ phủ công nghiệp, trực tiếp tìm kiếm những sản phẩm phù hợp” – bà Huỳnh Đinh Thái Linh cho hay.

Song song với hạ tầng công nghiệp và kết nối thương mại, việc mở rộng các kênh huy động vốn cũng là một cấu phần quan trọng trong hệ sinh thái mới của TPHCM.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân – Phó Giám đốc Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC), đơn vị đang tập trung vào 4 nhóm sản phẩm cốt lõi.

Nhóm sản phẩm đầu tiên là thu hút các quỹ đầu tư nước ngoài và tạo điều kiện để họ có thể đầu tư trực tiếp vào thị trường nội địa Việt Nam thông qua việc thành lập pháp nhân ngay tại VIFC.

Nhóm sản phẩm thứ hai xoay quanh việc phát hành trái phiếu quốc tế, nhằm biến VIFC thành cửa ngõ hút vốn và phát triển thị trường vốn. Đối tượng phát hành không chỉ giới hạn ở chính quyền địa phương là TPHCM mà còn được mở rộng ra các tập đoàn và doanh nghiệp lớn của Việt Nam.

Nhóm sản phẩm thứ ba tập trung vào lĩnh vực công nghệ tài chính và đổi mới sáng tạo. Định hướng của VIFC là xây dựng không gian thử nghiệm có kiểm soát cho các mô hình tài chính mới. Sau khi các mô hình này được thử nghiệm thành công, cơ quan điều hành sẽ tiến hành nhân rộng và đưa vào luật hóa.

Cuối cùng là việc thành lập Sở giao dịch hàng hóa và phái sinh hàng hóa quốc tế. Nông sản vốn là thế mạnh xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, nhưng giá trị gia tăng thu về hiện chưa tương xứng do phải trải qua nhiều khâu trung gian. Sự ra đời của Sở giao dịch hàng hóa được kỳ vọng góp phần tạo ra giá trị gia tăng cao hơn cho nông sản Việt, đồng thời giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị hàng hóa toàn cầu.

Như vậy, từ những khu công nghiệp tích hợp năng lượng tái tạo, các dự án FDI công nghệ cao đến hệ thống xúc tiến thương mại và các sản phẩm tài chính mới, TPHCM đang hình thành một hệ sinh thái hỗ trợ dòng vốn từ sản xuất đến xuất khẩu và huy động vốn.