Ngày 25/9/2026 tại Hải Phòng, Công ty TNHH Van der Leun Việt Nam phối hợp cùng EMEC VINA, MTG và Commend tổ cức Hội thảo “Chuyển đổi xanh trong ngành công nghiệp đóng tàu và hàng hải”.

Phát biểu khai mạc, ông Vũ Ngọc Khiêm – Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (VISIA), cho rằng chuyển đổi xanh không chỉ là xu hướng công nghệ mà còn gắn với yêu cầu thị trường quốc tế và năng lực cạnh tranh. Việt Nam đã có nền tảng gồm nhà máy đóng tàu, đội ngũ kỹ sư – công nhân, doanh nghiệp cung ứng, trường đại học và viện nghiên cứu.

Chia sẻ về lý do tổ chức hội thảo, bà Hoàng Thị Hồng Điệp, Giám đốc Điều hành Công ty TNHH Van der Leun Việt Nam, cho biết mục tiêu là tạo diễn đàn để nhà máy, chủ tàu, đơn vị thiết kế và nhà cung cấp công nghệ cùng nhìn vào bài toán thực tế, kết nối nhu cầu của ngành với các giải pháp có thể triển khai và mở thêm cơ hội hợp tác tại Việt Nam.

Thiết kế xanh: quyết định hiệu quả từ rất sớm

Chuyển đổi xanh đang làm thay đổi ngành đóng tàu từ thiết kế, vật liệu, chế tạo đến hệ thống năng lượng và công nghệ vận hành. Với Việt Nam, đây không chỉ là yêu cầu giảm phát thải mà còn là cơ hội nâng cấp năng lực doanh nghiệp, phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật và gia tăng phần giá trị được tạo ra trong nước. Những quyết định về hình dáng thân tàu, công suất máy, bố trí thiết bị hay kiến trúc năng lượng ngay từ giai đoạn thiết kế có thể ảnh hưởng đến mức tiêu thụ nhiên liệu và phát thải trong hàng chục năm khai thác, Ông Kevin Lee, Giám đốc EMEC VINA cho biết.

Ở góc độ kinh tế, thiết kế không chỉ quyết định chi phí đầu tư ban đầu mà còn tác động tới tổng chi phí vòng đời của con tàu, qua đó trở thành một khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi đóng tàu, Ông Kevin Lee cho biết thêm.

Đổi mới vật liệu và phương pháp chế tạo

Nếu thiết kế là điểm khởi đầu, chế tạo là nơi ý tưởng xanh thành sản phẩm thực tế. Trong đóng tàu, hàn là công đoạn quan trọng nhưng đòi hỏi nhiều nhân lực và tay nghề. Khi nhà máy phải nâng năng suất, kiểm soát chất lượng và đối mặt thiếu hụt lao động kỹ thuật, nhu cầu về vật liệu và phương pháp chế tạo mới ngày càng rõ.

Ông Kim Chunsik, Tổng Giám đốc MTG, giới thiệu “Giải pháp vật liệu thay thế đường hàn và giảm phát thải CO₂”. Sản phẩm Coatwell 211 được định hướng thay thế một số ứng dụng hàn truyền thống ở kết cấu không chịu lực. Giá trị đáng chú ý nằm ở xu hướng cải tiến vật liệu và quy trình để giảm phụ thuộc vào công đoạn sử dụng nhiều lao động, cải thiện năng suất và giảm tác động môi trường.

Hybrid và vai trò mới của hệ thống điện

Tại hội thảo, ông Đinh Đức Khánh, Giám đốc Vận hành Công ty TNHH Van der Leun Việt Nam, trình bày chủ đề “Giải pháp hệ thống Hybrid cho tàu biển”, tập trung vào cách tạo ra, lưu trữ và sử dụng năng lượng hiệu quả hơn trên tàu.

Hệ thống hybrid cho phép kết hợp động cơ, máy phát, pin lưu trữ và quản lý công suất, qua đó tối ưu cách con tàu sử dụng năng lượng trong từng chế độ vận hành.

Hybrid cũng làm thay đổi vai trò của hệ thống điện. Từ phân phối điện truyền thống, hệ thống ngày càng gắn với thiết kế kỹ thuật, phần mềm điều khiển, tích hợp, quản lý – lưu trữ năng lượng và chạy thử – nghiệm thu. Nếu kỹ sư Việt Nam từng bước làm chủ các khâu này, phần giá trị giữ lại trong nước trong mỗi dự án sẽ lớn hơn.

Khi tàu biển được điện khí hóa, tự động hóa và số hóa, khả năng kết nối giữa con người, thiết bị và hệ thống cũng trở nên quan trọng. Tàu hiện đại không chỉ cần hiệu quả năng lượng mà còn phải bảo đảm thông tin nhanh, rõ ràng và tin cậy trong cả vận hành thường ngày lẫn tình huống khẩn cấp.

Điện, tự động hóa, năng lượng, dữ liệu và truyền thông đang hội tụ trong một kiến trúc thống nhất; tàu tương lai không chỉ cần tiết kiệm năng lượng mà còn phải thông minh, kết nối và an toàn hơn do Commend, thương hiệu công nghệ đến từ Áo cho biết.

Cơ hội giữ lại nhiều giá trị hơn tại Việt Nam

Một thông điệp xuyên suốt hội thảo là hợp tác quốc tế không nên dừng ở việc mang thiết bị vào Việt Nam. VISIA khuyến khích doanh nghiệp quốc tế hợp tác sâu hơn trong đào tạo, chia sẻ tri thức và phát triển năng lực kỹ thuật để từng bước tạo thêm giá trị tại Việt Nam.

Theo VISIA, cần kết nối nhà máy, chủ tàu với doanh nghiệp công nghệ; kết nối bài toán của doanh nghiệp với chuyên gia, trường đại học, viện nghiên cứu và đối tác quốc tế. Sau hội thảo, tinh thần này tiếp tục trong chương trình giao lưu với cộng đồng đóng tàu tại Công ty Đóng tàu Phà Rừng.

Giá trị của những cuộc gặp nằm ở việc các kết nối có thể trở thành chương trình đào tạo, thử nghiệm công nghệ, dự án đầu tư, đơn hàng hay hợp tác dài hạn. Chuyển đổi xanh đòi hỏi thêm vốn và năng lực công nghệ, nhưng cũng mở ra một “cửa sổ cơ hội” khi ngành hàng hải toàn cầu bước vào thế hệ công nghệ mới.

Nếu Việt Nam tận dụng giai đoạn này để nâng cấp thiết kế, kỹ thuật, tích hợp hệ thống và nguồn nhân lực, lợi ích sẽ vượt xa câu chuyện giảm phát thải. Giá trị lớn hơn là giữ lại nhiều hơn tri thức, việc làm kỹ thuật chất lượng cao và giá trị kinh tế trong mỗi con tàu được đóng tại Việt Nam. Câu hỏi quan trọng không chỉ là Việt Nam sẽ dùng công nghệ nào, mà là doanh nghiệp và kỹ sư Việt Nam sẽ làm chủ được bao nhiêu phần giá trị trong chuỗi đóng tàu xanh đang hình thành.