Trong đó, khoảng 326.000 ha, tương đương 75% diện tích có rừng, đang ở trạng thái rừng nghèo và nghèo kiệt. Đây là thách thức trong nâng cao chất lượng rừng, nhưng cũng mở ra dư địa lớn để phục hồi rừng, qua đó tăng khả năng hấp thụ và lưu giữ carbon.

Với diện tích rừng tự nhiên lớn cùng định hướng phát triển mắc ca, cà phê, Điện Biên được đánh giá có nhiều dư địa để phát triển các dự án tín chỉ carbon, tạo thêm nguồn lực cho bảo vệ rừng và sinh kế người dân.

Theo các chuyên gia, Điện Biên có lợi thế rõ rệt ở hai phương thức tạo tín chỉ carbon rừng là REDD+ và AFP.

Trong đó, REDD+ (giảm phát thải từ mất rừng và suy thoái rừng) được đánh giá có tiềm năng lớn nhờ diện tích rừng tự nhiên rộng và tỉnh đã có khung dự án.

Đây được xem là hướng đi có thể tạo thêm nguồn lực cho công tác bảo vệ rừng, đồng thời từng bước đưa giá trị carbon trở thành một nguồn thu từ tài nguyên rừng.

Diện tích rừng lớn tại Điện Biên sẽ được tận dụng để tạo ra thêm giá trị. 

Bên cạnh REDD+, phương thức AFP (canh tác nông – lâm kết hợp, cây phân tán) cũng được đánh giá phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế nông nghiệp của Điện Biên.

Đặc biệt, định hướng mở rộng diện tích mắc ca, cà phê có thể tạo dư địa để kết hợp sản xuất nông nghiệp với gia tăng khả năng hấp thụ carbon.

Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành các dự án tín chỉ carbon cụ thể, Điện Biên còn phải đáp ứng nhiều yêu cầu về dữ liệu, kỹ thuật và nguồn lực.

Trước hết cần xây dựng được hệ thống dữ liệu đủ tin cậy về hiện trạng rừng, trữ lượng, sinh khối và lượng carbon.

Cùng với đó là việc ứng dụng công nghệ viễn thám, hệ thống thông tin địa lý (GIS), dữ liệu kiểm kê và theo dõi diễn biến rừng.

Đây là cơ sở quan trọng để xác định lượng carbon có thể tạo ra, theo dõi biến động và bảo đảm tính minh bạch khi dự án tham gia thị trường carbon.

Ngày 10.8, trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, ông Lê Xuân Cảnh – Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên – cho biết, thời gian tới, tỉnh sẽ xây dựng Đề án về kinh tế carbon.

Đề án sẽ đánh giá toàn diện tiềm năng, khả năng gia tăng hấp thụ carbon trên địa bàn, từ đó xây dựng bản đồ tiềm năng carbon của toàn tỉnh.

“Trên cơ sở đánh giá tổng thể, tỉnh sẽ xác định và đưa ra danh mục các dự án có khả năng xây dựng, phát triển tín chỉ carbon”, ông Cảnh nói.

Theo ông Cảnh, về quản trị rủi ro, khung pháp lý liên quan đến thị trường carbon hiện đã tương đối rõ.

Các quy định về tín chỉ carbon rừng, trong đó có Nghị định 90 và Thông tư 31 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đã quy định cụ thể các nội dung liên quan đến kiểm tra, kiểm soát, đánh giá và xác nhận tín chỉ carbon.

Một vấn đề được đặc biệt quan tâm là nguồn lực tài chính và cơ chế phân chia lợi ích khi triển khai các dự án.

Lợi ích từ thị trường carbon cần được phân bổ hài hòa giữa Nhà nước, chủ rừng, cộng đồng, người dân và nhà đầu tư.

Đặc biệt, người dân – những người trực tiếp tham gia bảo vệ và phát triển rừng – cần có cơ chế hưởng lợi phù hợp.

Đây không chỉ là vấn đề về thu nhập mà còn là động lực để cộng đồng duy trì rừng, hạn chế mất rừng và nâng cao chất lượng tài nguyên rừng.

Thành An

Theo báo Lao Động