Báo cáo phát triển bền vững theo chuẩn ESG (môi trường – xã hội – quản trị) không còn là khái niệm xa lạ đối với cộng đồng doanh nghiệp. Nhiều công ty đã tích hợp phần ESG vào báo cáo thường niên hoặc phát hành riêng một báo cáo ESG với mục đích giới thiệu tới công chúng nỗ lực và định hướng kiến tạo giá trị tích cực cho môi trường và cộng đồng.

Bên cạnh đó, báo cáo ESG cũng là công cụ chứng thực giải pháp phát triển bền vững của doanh nghiệp, qua đó tiếp cận hiệu quả hơn đối tác, nhà đầu tư, đặc biệt là các đơn vị nước ngoài.

Tuy nhiên, trên thực tế, không ít báo cáo ESG được doanh nghiệp phát hành với mục đích truyền thông thay vì thể hiện những giá trị thực tế. Ông Hoàng Đức Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Kiểm toán nội bộ Hoa Kỳ (IIA) Việt Nam, đánh giá, chỉ có một số ít doanh nghiệp lớn là làm báo cáo theo tiêu chuẩn quốc tế.

Số còn lại thường tập trung vào công bố những thông tin tối thiếu, khiến báo cáo ESG hầu như không có giá trị. Ông Hùng ước tính, trên 50% báo cáo ESG chỉ có ý nghĩa về mặt truyền thông, tô vẽ thương hiệu.

Đồng tình với ông Hùng, bà Phạm Thị Minh Hương, Phó giám đốc dịch vụ phát triển bền vững Deloitte Việt Nam, bổ sung, Deloitte thậm chí đã phát hiện ra một số trường hợp thông tin công bố trong các báo cáo phát triển bền vững là chưa chính xác.

Đại diện Deloitte lý giải, có quá nhiều khung tiêu chuẩn xanh khiến không ít doanh nghiệp lúng túng nên chọn tuân thủ theo bộ tiêu chuẩn nào để phù hợp với điều kiện và thực tiễn.

Điều này càng gây hoang mang cho doanh nghiệp hơn khi chưa có nhận thức đầy đủ về phát triển bền vững, vẫn còn đang nhầm lẫn hoặc nhập nhằng giữa khái niệm “xanh” và khái niệm “sạch hơn”. Điều này khiến doanh nghiệp lúng túng trong giải pháp và cả trong quá trình chứng thực các giải pháp đó.

Những yếu tố này gây ra nhiều rủi ro cho doanh nghiệp bởi theo ông Hùng, đối tượng người sử dụng báo cáo ESG của doanh nghiệp như đối tác, nhà đầu tư cần phải nhìn thấy sự tin cậy. Trong khi đó, xây dựng báo cáo theo tính dập khuôn có thể sẽ khiến thông tin được đưa ra là không chính xác.

Còn theo bà Hương, việc chưa hình thành được cơ sở dữ liệu và khung đo lường các giải pháp phát triển bền vững có thể khiến thông tin doanh nghiệp công bố bị các bên liên quan đánh giá là “tẩy xanh”, một lỗi rất nặng, bị nhà đầu tư, cơ quan quản lý và người tiêu dùng lên án.

Thực chất hóa báo cáo ESG

Giải quyết thực trạng này, đại diện Deloitte đề xuất doanh nghiệp cần xây dựng niềm tin cho các bên liên quan thông qua tính công khai, minh bạch, qua những cam kết, hành động thực tế và cả tiếng nói của nhà lãnh đạo.

Bên cạnh đó, rất cần có sự tiên phong của một bộ phận doanh nghiệp để tạo ra tấm gương về chuyển đổi xanh, phát triển bền vững. “Nhìn vào những doanh nghiệp này có thể thúc đẩy hoạt động chuyển đổi xanh và tránh các hành vi tẩy xanh”, bà Hương nhấn mạnh.

Ngoài ra, yếu tố cần thiết để tạo ra các báo cáo ESG có ý nghĩa thực tế là doanh nghiệp đang thực sự theo đuổi phát triển bền vững một cách nghiêm túc. Bởi, theo một chuyên gia kinh tế tuần hoàn nói với TheLEADER, các đo lường, báo cáo thực chất là thể hiện lại những việc mình đã thực hiện được. Nếu doanh nghiệp có giải pháp thực hành tốt, việc xây dựng báo cáo ESG đủ tốt là chuyện nằm trong tầm tay.

Còn khi doanh nghiệp chỉ coi ESG, phát triển bền vững là công cụ đánh bóng tên tuổi, tô vẽ thương hiệu, báo cáo ESG cũng không tạo ra ý nghĩa thực tiễn nào ngoài giá trị truyền thông.

Điều quan trọng là doanh nghiệp phải thực sự thấu hiểu giá trị của các giải pháp phát triển bền vững là tiết giảm tiêu hao đầu vào và tối thiểu hóa chi phí, chứ không phải chỉ để giữ một hình ảnh đẹp trước mắt công chúng.

Phạm Sơn

Theo The Leader